Рождественское послание Патриаршего Экзарха всея Беларуси Митрополита Минского и Заславского Вениамина (на русском и белорусском языках)

Рождественское послание Патриаршего Экзарха всея Беларуси Митрополита Минского и Заславского ВЕНИАМИНА архипастырям, пастырям, диаконам, монашествующим и всем верным чадам Белорусской Православной Церкви

Возлюбленные во Христе архипастыри, пастыри, монашествующие и все верные чада Белорусской Православной Церкви! 

Духовной радостью исполнены ныне наши сердца, торжественные песнопения звучат в Божиих храмах, во всех уголках земли славят Родившегося Богомладенца Христа. И все мы сегодня воспеваем вслед за великим тайнозрителем пророком Исаией: «Радуйтесь, небеса, и веселись, земля, и восклицайте, горы, от радости; ибо утешил Господь народ Свой» (Ис. 49:13).

В этот спасительный праздник вместе с волхвами мы поклоняемся Господу, воздаем Ему славу вместе с пастырями и ликуем вместе с ангелами. «Ибо ныне родился вам… Спаситель, Который есть Христос Господь» (Лк. 2:11).

Рождество Христово глубже многих книг и мудрых наставлений раскрывает нам великую тайну бытия Божия и Его отношения к человеку, выраженную в словах апостола Иоанна Богослова: «Бог есть любовь» (1 Ин. 4:16).

В страданиях, болезнях и смерти пребывал человек, и всё это было плодом грехопадения, гордой убежденности в возможности устроиться в этом мире без благодатной помощи Создателя.

Однако Бог не оставляет Своего творения. И человеку не только возвращается прежнее достоинство — он обретает нечто высшее, ибо, по слову святителя Григория Паламы, «Господь пришел не только обновить и восстановить, но дать еще больше».

И это восстановление начинается в тайне Божественного воплощения, в соединении Божественной и человеческой природы в Господе нашем Иисусе Христе. Как свидетельствует святитель Кирилл Александрийский, «Он, будучи Богом по природе, стал ради нас человеком и не отступил от того, чем Он был».

После Рождения в мир Спасителя, после того как «Сын Божий сын Девы бывает» мы имеем великое дерзновение и великий дар обращаться к Богу как Своему небесному Отцу, а не просто как к Создателю и Творцу. «Велико же таинство этой жертвы, и этот дар превзошел все прочие дары, ибо объявляет Бог человека сыном, а человек именует Бога Отцом» (свт. Лев Великий).

Господь действует как мудрый врач, прилагая к нашим немощам и болезням соответствующее лекарство и восстанавливая в нас первозданную красоту и достоинство. Богооставленность врачуется Боговоплощением, вражда и злоба — любовью, гордость и превозношение — кротостью.

Иисус Христос пришел в этот мир Младенцем, а не грозным властителем, родился в простой пещере, а не в царском дворце, положен был в яслях для скота, а не в богато украшенных палатах, чтобы показать нам Свое смирение и привлечь к Себе «всех труждающихся и обремененных» (Мф. 11:28).

Подобным образом Своего Рождения Господь и нам указал путь, ведущий к полноте богообщения. Как учил подвижник современности архимандрит Иоанн Крестьянкин, «человеческое сердце во мгновение своей жизни должно тоже стать подобием Вифлеемской пещеры, где рождается, возрастает, живет и царствует Христос — Бог и Человек».

Каждый из нас должен идти не путем самолюбия, равнодушия и гордости, но благодатным путем смирения, милосердия и внимания к ближним. Именно этого так не хватает современному миру, и лишь деятельная любовь способна придать силу нашей вере и проповеди о Родившемся в мир Спасителе.

Святые отцы и подвижники благочестия с древних времен и до наших дней согласно призывают прославлять Рождество Христово не только в молитвах на богослужении и праздничных торжествах, но в первую очередь в богоугодной жизни и делах милосердия.

В эти святые дни особенно осознается, что дары Всещедрого Спасителя не умаляются, а благодатно умножаются в душах тех, кто делится ими с другими людьми. Будем радоваться великому празднику Рождества Христова и нести эту радость всем нашим близким, всем, кто по Промыслу Божию встретится на путях нашей жизни. Ибо «радость без любви не бывает, и где любовь, тамо и радость», по слову святителя Тихона Задонского.

Пусть же эта благодатная радость всегда наполняет наши сердца, делая их теми светильниками, которые, восприняв свет от Вифлеемской звезды, непрестанно свидетельствуют о Христе и Его любви ко всякому человеку.

Желаю вам, дорогие, в наступившем новом году доброго здравия и всесильной помощи от Господа, богохранимой стране нашей — благоденствия и процветания, мира во всем мире, семьям — любви и согласия. Да пребудет благословение Божие и заступничество Пресвятой Богородицы со всеми нами!

+ ВЕНИАМИН, 

МИТРОПОЛИТ МИНСКИЙ И ЗАСЛАВСКИЙ, 

ПАТРИАРШИЙ ЭКЗАРХ ВСЕЯ БЕЛАРУСИ

Рождество Христово

2025/2026 г.

Минск

***

Узлюбленыя ў Хрысце архіпастыры, пастыры, манахі і ўсе верныя сыны і дочкі Беларускай Праваслаўнай Царквы!

Духоўнай радасцю напоўнены сёння нашы сэрцы, урачыстыя песнапенні гучаць у Божых храмах, ва ўсіх канцах зямлі славяць Богадзіця Хрыста, Які нарадзіўся. І ўсе мы сёння ўсклікаем услед за вялікім тайнаведцам прарокам Ісаіем: «Радуйцеся, нябёсы, і весяліся, зямля, і ўсклікайце, горы, ад радасці; бо суцешыў Гасподзь народ Свой» (Іс. 49, 13).

У гэтае спасіцельнае свята мы разам з мудрацамі пакланяемся Госпаду, славім Яго разам з пастухамі і лікуем разам з ангеламі, бо «…нарадзіўся вам сёння... Спасіцель, Які ёсць Хрыстос Гасподзь» (Лк. 2, 11).

Ражджаство Хрыстова глыбей за многія кнігі і мудрыя настаўленні раскрывае нам вялікую таямніцу быцця Божага і Яго адносінаў да чалавека, выказаную ў словах апостала Іаана Багаслова: «Бог  —  гэта любоў» (1 Ін. 4, 16).

У пакутах, хваробах і смерці знаходзіўся чалавек, і ўсё гэта было вынікам яго грэхападзення, ганарлівай перакананасці ў тым, што магчыма ўладкавацца ў гэтым свеце без благадатнай дапамогі Тварца.

Аднак Бог не пакідае Свайго тварэння. І чалавеку не толькі вяртаецца ранейшая годнасць — ён атрымлівае нешта вышэйшае, бо, паводле слова свяціцеля Грыгорыя Паламы, «Гасподзь прыйшоў не толькі абнавіць і адрадзіць, але даць яшчэ больш».

І гэтае абнаўленне пачынаецца праз таямніцу Бажэственнага ўцялеснення, праз злучэнне Божай і чалавечай прыроды ў Госпадзе нашым Іісусе Хрысце. Як сведчыць свяціцель Кірыл Александрыйскі, «Ён, будучы Богам па прыродзе, стаў дзеля нас чалавекам і не адступіў ад таго, чым Ён быў».

Пасля нараджэння Спасіцеля, пасля таго як «Сын Божы стаў сынам Дзевы», мы маем вялікую адвагу і вялікі дар звяртацца да Бога як да Свайго нябеснага Айца, а не толькі як да Стваральніка і Тварца. «Вялікае ж таінства гэтай ахвяры і гэты дар перавысіў усе іншыя дары, бо абвяшчае Бог чалавека сынам, а чалавек называе Бога Айцом», — як сведчыць свяціцель Леў Вялікі.

Гасподзь дзейнічае як мудры лекар, выкарыстоўваючы для ацалення нашых немачаў і хвароб адпаведныя лекі і аднаўляючы ў нас першародную прыгажосць і годнасць. Богапакінутасць ацаляецца Богаўцялесненнем, варожасць і злосць — любоўю, ганарлівасць і высакамернасць — лагоднасцю.

Іісус Хрыстос прыйшоў у гэты свет як Дзіця, а не як грозны ўладар, Ён нарадзіўся ў простай пячоры, а не ў царскім палацы, быў пакладзены ў яслі для жывёл, а не ў багата аздобленых харомах, каб паказаць нам Сваю пакору і прыхіліць да Сябе «ўсіх струджаных і абцяжараных» (Мф. 1, 28).

Такімі абставінамі Свайго Нараджэння Гасподзь і нам паказаў шлях, які вядзе да паўнаты зносін з Богам. Як вучыў падзвіжнік сучаснасці архімандрыт Іаан Красцьянкін, «чалавечае сэрца за імгненне свайго жыцця павінна таксама стаць падабенствам Віфлеемскай пячоры, дзе нараджаецца, узрастае, жыве і царствуе Хрыстос — Бог і Чалавек».

Кожны з нас павінен ісці не шляхам самалюбства, абыякавасці і ганарлівасці, а дабрадатным шляхам пакоры, міласэрнасці і ўважлівасці да бліжніх. Менавіта гэтага так не хапае сучаснаму свету, і толькі дзейсная любоў здольная надаць сілу нашай веры і пропаведзі аб Спасіцелі, Які нарадзіўся ў свет.

Святыя айцы і падзвіжнікі набожнасці са старажытных часоў і да нашых дзён аднадушна заклікаюць праслаўляць Ражджаство Хрыстова не толькі ў малітвах на богаслужэнні і святочных урачыстасцях, але ў першую чаргу богаўгодным жыццём і справамі міласэрнасці.

У гэтыя святыя дні асабліва выразна ўсведамляецца, што дары Усяшчодрага Спасіцеля не памяншаюцца, а благадатна памнажаюцца ў душах тых, хто дзеліцца імі з іншымі людзьмі. Будзем жа радавацца вялікаму святу Ражджаства Хрыстовага і несці гэтую радасць усім нашым блізкім і ўсім, хто паводле Промыслу Божага сустрэнецца на шляхах нашага жыцця. Бо паводле слова свяціцеля Ціхана Задонскага, «радасці без любові не бывае, і дзе любоў, там і радасць».

Няхай жа гэтая благадатная радасць заўсёды напаўняе нашы сэрцы, робячы іх тымі свяцільнікамі, якія, успрыняўшы святло ад Віфлеемскай зоркі, няспынна сведчаць пра Хрыста і Яго любоў да кожнага чалавека.

Жадаю вам, дарагія, у новым годзе добрага здароўя і ўсемагутнай дапамогі ад Госпада, Богам беражонай краіне нашай — дабрабыту і росквіту, міру ва ўсім свеце, сем'ям — любові і згоды. Няхай будзе благаславенне Божае і заступніцтва Прасвятой Багародзіцы з усімі намі!

+ ВЕНІЯМІН,

МІТРАПАЛІТ МІНСКІ І ЗАСЛАЎСКІ,

ПАТРЫЯРШЫ ЭКЗАРХ УСЯЕ БЕЛАРУСІ

Ражджаство Хрыстова

2025/2026 г.

Мінск